Τα Γλυπτά του Παρθενώνα

Κάθε έκθεμα ενός σύγχρονου μουσείου ανήκει σε όλους

Με κουράζουν τα διεθνή προβλήματα που για χρόνια απασχολούν την επικαιρότητα, χωρίς να βρίσκουν λύση. Με κουράζουν τόσο, που προτιμώ να μην παίρνω θέση γι’ αυτά, ούτε στις συζητήσεις με φίλους, ούτε μέσα μου. Ένα, όμως, ταλαιπωρεί τις σκέψεις μου εδώ και μήνες και, εφόσον αισθάνομαι πως οι γνώσεις μου επαρκούν στον τομέα της μουσειολογίας, θα μιλήσω γι’ αυτό.

Αναφέρομαι στην επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα από το Βρετανικό Μουσείο στην Ελλάδα. Και, καθώς βλέπω τον ήλιο να δύει απ’ το παράθυρό μου πίνοντας γαλλικό καφέ, μόλις τελείωσα την ανάγνωση της πρόσφατης συνέντευξης που έδωσε ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου, κύριος Hartwig Fischer, στην εφημερίδα "Τα Νέα".

Στη συγκεκριμένη συνέντευξη, ο κύριος Fischer μιλά με απόλυτη ειλικρίνεια, εκθειάζει το νέο Μουσείο της Ακρόπολης και αναφέρει ξεκάθαρα τον λόγο για τον οποίο τα Γλυπτά δεν μπορούν να επιστρέψουν για πάντα στην Ελλάδα. Την ίδια στιγμή, ο Έλληνας δημοσιογράφος μοιάζει σχεδόν αγενής, ρωτώντας έναν διακεκριμένο ιστορικό τέχνης αν του άρεσε ο Παρθενώνας και προτείνοντάς του, όταν θα φύγει από το Βρετανικό Μουσείο, να γίνει διευθυντής του Μουσείου της Ακρόπολης, αρκεί να φέρει μαζί του και τα Γλυπτά.

Κι ενώ παρατηρώ πλήθος αντιδράσεων για τη δήλωση του κυρίου Fischer πως "η Ελλάδα δεν είναι ο νόμιμος ιδιοκτήτης των Γλυπτών του Παρθενώνα", εγώ θα σταθώ σε άλλα του λόγια. Είπε ότι "το Βρετανικό Μουσείο δανείζει χιλιάδες αντικείμενα κάθε χρόνο. Δανείζουμε και στο Μουσείο της Ακρόπολης. Έχουμε άριστες σχέσεις με τους συναδέλφους μας εκεί" και "όταν δανείζουμε, δανείζουμε σε εκείνους που αναγνωρίζουν την ιδιοκτησία". Αυτό σημαίνει πως, αν οι Έλληνες αναγνωρίσουν ότι τα Γλυπτά του Παρθενώνα ανήκουν στη συλλογή του Βρετανικού Μουσείου, τότε το Βρετανικό Μουσείο θα είναι ανοιχτό στη συζήτηση δανεισμού των Γλυπτών στο Μουσείο της Ακρόπολης για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα. 

Κανένας από τους 19 υπουργούς Πολιτισμού που έχουν υπάρξει αρμόδιοι για τη συγκεκριμένη διαπραγμάτευση δεν έχει πραγματοποιήσει αυτή την αναγνώριση, έτσι ώστε τα Γλυπτά να επιστρέψουν περιοδικά στον ελλαδικό χώρο. Γιατί όμως; 

Tα Γλυπτά του Παρθενώνα δε θα βρίσκονταν ποτέ, έτσι κι αλλιώς, στο αρχικό τους περιβάλλον. Δηλαδή, για να διατηρηθούν, θα είχαν μετατοπισθεί σε ένα μουσείο. Και, εξ’ ορισμού, τα εκθέματα κάθε σύγχρονου μουσείου στον κόσμο ανήκουν σε όλους μας. Στόχος των μουσείων είναι, μεταξύ άλλων, να τα διαφυλάξουν, να τα αναδείξουν και, πολύ απλά, να αφηγηθούν τη δική τους ιστορία μέσα απ' αυτά. Επίσης, είθισται τα μουσεία να στοχεύουν σε αποκτήματα που τα βοηθούν να πουν καλύτερα την ιστορία τους. Άρα λοιπόν, την ιστορία ποιου μουσείου εξυπηρετούν περισσότερο τα Γλυπτά του Παρθενώνα εφόσον ούτως ή άλλως ανήκουν σε όλους;

Κύριος στόχος του Μουσείου της Ακρόπολης είναι η εξιστόρηση της ζωής στον βράχο της Ακρόπολης από τους προϊστορικούς χρόνους μέχρι το τέλος της αρχαιότητας. Μπορεί να το πετύχει αυτό χωρίς τα Γλυπτά του Παρθενώνα; Ναι.

Και, κύριος στόχος του Βρετανικού Μουσείου, το οποίο επισκέπτονται δωρεάν πάνω από 6 εκατομμύρια άνθρωποι τον χρόνο, είναι να προβάλλει επιτεύγματα από όλο τον κόσμο και να αναδείξει τη διασυνδεσιμότητα των πολιτισμών. Μπορεί να το πετύχει αυτό χωρίς τα Γλυπτά του Παρθενώνα; Όχι.

Κανείς δεν αρνείται τον ανορθόδοξο τρόπο με τον οποίο το Βρετανικό Μουσείο απέκτησε τα Γλυπτά. Ούτε οι ίδιοι οι Βρετανοί. Μήπως όμως, κλειδί για τη μελλοντική επανένωση των μαρμάρων είναι να βάλουμε στην άκρη το παρελθόν; Πιστεύω ότι μια συζήτηση με τον κύριο Fischer στους διαδρόμους τους Βρετανικού Μουσείου, θα έπειθε τον κάθε Έλληνα υπουργό να γίνει πιο διαλλακτικός.

British Museum | London

British Museum | London

ΛΕΞΕΙΣ & ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Μαρίζα Καρύδη

British Museum | London

© THE GIRL IN THE MUSEUM

  • Grey Instagram Icon
  • Grey Facebook Icon
  • Grey Pinterest Icon